byzantine-music

Ασματική Παννυχίς

2012-02-18T17:34:00.002+02:00

Λίγα λόγια για την Παννυχίδα:

Η ¨Παννυχίς¨ είναι μια ακολουθία του Αρχαίου Ασματικού, Ενοριακού Τυπικού, το οποίο για διάφορους ιστορικούς κυρίως λόγους ατόνισε τον 14ο αι. και δεν είναι σε χρήση σήμερα. Η ακολουθία της ¨Παννυχίδος¨ είναι αντίστοιχη με το ¨Μέγα Απόδειπνο¨ του ισχύοντος σήμερα Μοναχικού Τυπικού.

Κύριο γνώρισμα των ακολουθιών του Ασματικού Ενοριακού Τυπικού είναι τα αντίφωνα (στίχοι των ψαλμών) τα οποία συνοδεύονται από σύντομα, ευκολομνημόνευτα και επαναλαμβανόμενα εφύμνια (σαν επωδός) αλλά και η συντομία των μελών, στοιχεία τα οποία βοηθούν στην ενεργότερη συμμετοχή των πιστών στα τελούμενα.

Η ¨Παννυχίς¨ θα τελεσθεί στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Σκύδρας (παλαιός ναός), την Καθαρά Δευτέρα και ώρα 6 μ.μ. με την συμμετοχή της Βυζαντινής Χορωδίας του Δήμου Σκύδρας.

Καλό Τριώδιο

2012-02-04T09:29:00.000+02:00

Ἦχος α'

Μὴ προσευξώμεθα φαρισαϊκῶς, ἀδελφοί· ὁ γὰρ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ταπεινωθῶμεν ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, τελωνικῶς διὰ νηστείας, κράζοντες· Ἱλάσθητι ἡμῖν ὁ Θεός, τοῖς ἁμαρτωλοῖς.

Ἦχος πλ. α'

Βεβαρημένων τῶν ὀφθαλμῶν μου ἐκ τῶν ἀνομιῶν μου, οὐ δύναμαι ἀτενίσαι, καὶ ἰδεῖν τὸν αἰθέρα τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλὰ δέξαι με ὡς τὸν Τελώνην, μετανοοῦντα Σωτήρ, καὶ ἐλέησόν με.

Ἦχος δ'

Ὡς ὁ Ἄσωτος Υἱὸς ἦλθον κᾀγὼ οἰκτίρμον, ὁ τὸν βίον ὅλον δαπανήσας ἐν τῇ ἀποδημίᾳ, ἐσκόρπισα τὸν πλοῦτον, ὃν δέδωκάς μοι Πάτερ, δέξαι με μετανοοῦντα ὁ Θεός, καὶ ἐλέησόν με.

Ἦχος πλ. β'

Πάτερ ἀγαθέ, ἐμακρύνθην ἀπὸ σοῦ μὴ ἐγκαταλίπῃς με, μηδὲ ἀχρεῖον δείξῃς τῆς βασιλείας σου· ὁ ἐχθρὸς ὁ παμπόνηρος ἐγύμνωσέ με, καὶ ᾖρέ μου τὸν πλοῦτον· τῆς ψυχῆς τὰ χαρίσματα ἀσώτως διεσκόρπισα, ἀναστὰς οὖν, ἐπιστρέψας πρὸς σὲ ἐκβοῶ· Ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου, ὁ δι' ἐμὲ ἐν Σταυρῷ τὰς ἀχράντους σου χεῖρας ἁπλώσας, ἵνα τοῦ δεινοῦ θηρὸς ἀφαρπάσῃς με, καὶ τὴν πρώτην καταστολὴν ἐπενδύσῃς με, ὡς μόνος πολυέλεος.

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2011

2011-12-16T13:34:00.000+02:00

ΟΙ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΩΡΩΝ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Σκύδρας (παλαιός ναός)

με την συμμετοχή της Βυζαντινής Χορωδίας του Δήμου Σκύδρας

Δημητρίου Καλπακίδη*

Οι ακολουθίες των Ωρών

Κατά το Μοναχικό Τυπικό ψάλλονται κάθε μέρα επτά ακολουθίες:

Εσπερινός, Μεσονυκτικόν, Όρθρος, Α΄ Ώρα, Γ΄ Ώρα, Στ΄ Ώρα, Θ΄ Ώρα. Στις ενορίες τελούνται οι ακολουθίες αυτές την συντηρητική λειτουργικά περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ενώ συνήθως τελούνται μόνο ο Όρθρος και ο Εσπερινός. Οι ακολουθίες των Ωρών λαμβάνουν τα θέματά τους από τις σπουδαιότερες ώρες της ημέρας. Η α΄ ώρα, η αρχή της ημέρας, η έλευση του αισθητού φωτός, αναγωγή στο “φως το αληθινόν” τον Χριστό, που φωτίζει τον κόσμο. Η γ΄ ώρα, η επιβουλή των Ιουδαίων κατά του Ιησού Χριστού, η καταδίκη σε θάνατο αλλά και η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος. Η f΄ ώρα, το μέσον της ημέρας η σταύρωση του Ιησού Χριστού. Η θ΄ ώρα, το τέλος της ημέρας, ο επί σταυρού σωτήριος θάνατος και η ομολογία του ληστού. Για την Μεγάλη Παρασκευή συντάχθηκαν ειδικές ακολουθίες των Ωρών, που εξαιτίας της επισημότητάς τους, αλλά και του εμπλουτισμού τους με υμνογραφικά ποιήματα και αναγνώσματα, ονομάστηκαν Μεγάλες. Αργότερα, κατά μίμηση εκείνων των Μεγάλων Ωρών συντάχθηκαν για τα Χριστούγεννα - Θεοφάνεια (παραμονές των εορτών) ειδικές ακολουθίες των Μεγάλων Ωρών.

Το πρόβλημα

Σύμφωνα με το ισχύον Τυπικό, όταν τα Χριστούγεννα τύχουν ημέρα Κυριακή ή Δευτέρα, η ακολουθία των Μεγάλων Ωρών της παραμονής των Χριστουγέννων, μεταφερομένη, ψάλλεται τήν προηγούμενη Παρασκευή, μετά τήν ενδιάτακτη ακολουθία του Όρθρου της ημέρας (22ας ἤ 23ης Δεκεμβρίου). Ο δέ Μ. Εσπερινός της εορτής τελείται κανονικά την εσπέρα της παραμονής (Σαββάτου ή Κυριακής) χωρίς τη Θεία Λειτουργία του Μ. Βασιλείου. Επεκράτησε αυτή τήν Παρασκευή νά μήν τελείται Θ. Λειτουργία, μάλλον για να δοθεί έμφαση στην λαμπρά ακολουθία των Μεγάλων Ωρών των Χριστουγέννων. Επειδή η μη τέλεση της Θείας Λειτουργίας αυτή την ημέρα δεν ορίζεται από κάποιο κανόνα της Εκκλησίας, αλλά από το ισχύον Τυπικό, συνήθως για ποιμαντικούς λόγους (εκκλησιασμός σχολείων, μετάληψη νηπίων) τελείται η Θεία Λειτουργία κατόπιν αδείας του οικείου Επισκόπου. Έτσι όμως η Ακολουθία των Ωρών τελείται νωρίς το πρωί, πριν την τέλεση της Θείας Λειτουργίας, όπου λίγοι μόνο φιλακόλουθοι έχουν την ευκαιρία να συμμετέχουν, ενώ και η πίεση χρόνου στις ενορίες λειτουργεί αρνητικά για την ορθή τέλεση των ακολουθιών Όρθρου, Μεγάλων Ωρών και Θείας Λειτουργίας.

Η λύση

Σήμερα οι περισσότερες μεγάλες και πολυπληθείς ενορίες, τελούν την ακολουθία των Μ. Ωρών την εσπέρα της Παρασκευής, μετά του προεορτίου εσπερινού του Σαββάτου, για να δυνηθούν περισσότεροι πιστοί να προσέλθουν στις άπαξ του έτους ψαλλόμενες εορταστικές αυτές ακολουθίες, με τους υπέροχους ύμνους, τους μεσσιανικούς ψαλμούς, τα Παλαιοδιαθηκικά και Καινοδιαθηκικά Αναγνώσματα. Κατόπιν εισηγήσεως προς τον σεβαστό πανοσιολογιότατο αρχιμανδρίτη π. Αντώνιο Κορέστη, οι ακολουθίες των Μεγάλων Ωρών των Χριστουγέννων θα τελεσθούν το απόγευμα της Παρασκευής 23 Δεκεμβρίου 2011 και ώρα 6 μ.μ., στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου, με την συμμετοχή της Βυζαντινής Χορωδίας του Δήμου Σκύδρας.

Βιβλιογραφία:

+ Ιω. Φουντούλη, Τελετουργικά Θέματα, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Έκδοσις Α΄ 2007, τ. Γ΄

Αρχ. Μάξιμου Ματθαίου, Δυνατότητα τελέσεως Θείας Λειτουργίας την Παρασκευή των Χριστουγέννων, «ΣΥΜΒΟΛΗ» Επιθεώρησις εκκλησιαστικού τυπικού, τεύχος 11 σ. 3 κε. (www.symbole.gr)

*Ο Δημήτριος Καλπακίδης είναι πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Βεροίας, διδάσκει Ψαλτική Τέχνη και παραδοσιακά τραγούδια υπό την αιγίδα της ΔΗ.Κ.Ε.Σ. και διευθύνει την μαθητική Βυζαντινή Χορωδία του Δήμου Σκύδρας. Είναι αριστούχος κάτοχος διπλώματος μουσικοδιδασκάλου στην Βυζαντινή Μουσική και Πτυχιούχος Αντίστιξης στην Ευρωπαϊκή Μουσική. Συνεργάζεται με πολιτιστικούς συλλόγους στην περιοχή Κεντρικής Μακεδονίας για την διδασκαλία, διατήρηση και προώθηση της παραδοσιακής μουσικής. Ασχολείται με την προσωπική έρευνα του εκκλησιαστικού Τυπικού και την μελοποίηση ακολουθιών του Ασματικού Ενοριακού Τυπικού.

Αγίου Νικολάου

2011-12-03T19:12:00.001+02:00

Στις 6 Δεκεμβρίου πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός (παρεκκλήσιον) Αγίου Νικολάου του Ενοριακού Ναού Αγίου Γεωργίου Βεροίας. Το παρεκκλήσιο βρίσκεται κοντά στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στην περιοχή Μπαρμπούτα επί της οδού Δημοσθένους.

Στον Εσπερινό (5/6/2011 και ώρα 5:00) θα ψάλλουν οι κ. Σπυρίδων Κιζιρίδης, Νικόλαος Τσανακτσίδης, Κωνσταντίνος Μίσκος, Απόστολος και Δημήτριος Καλπακίδης.

Τί θα ψαλεί:

Κεκραγάρια Ιακώβου ήχος β'.

Στιχηρά προσόμοια προς το "Ότε εκ του ξύλου",σύντομα ήχος β' .

Δοξαστικά Ιδιόμελα Εσπερίων ήχος πλ β' Κων. Πρίγγου.

"Φως Ιλαρόν..." ήχος β' Κων. Παπαγιάννη.

Προκείμενον ημέρας ήχος δ'.

Απόστιχα προς το "Χαίροις ασκητικών...", σύντομα ήχος πλ. α'.

Δοξαστικά Αποστίχων ήχος πλ β' Κων. Πρίγγου.

Απολυτίκια μέλος της παραδόσεως ήχος δ'.

Αποστόλου Ανδρέου

2011-11-29T14:25:00.001+02:00

Στις 30 Νοεμβρίου πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός (παρεκκλήσιον) Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου του Ενοριακού Ναού Αγίου Γεωργίου Βεροίας.

Το παρεκκλήσιο βρίσκεται κοντά στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου. Πρόκειται για ένα μονόχωρο ναό του 16ου αιώνα, με νάρθηκα και στοά κατά μήκος της νότιας πλευράς του.

Οι τοιχογραφίες του χρονολογούνται στο 16ο και τις αρχές του 17ου αιώνα.

Στον Εσπερινό (29/11/2011 και ώρα 5:30) θα ψάλλουν οι κ. Σπυρίδων Κιζιρίδης και Δημήτριος Καλπακίδης, Νικόλαος Τσανακτσίδης & Κωνσταντίνος Μίσκος.

Τί θα ψαλεί:

Κεκραγάρια Ιακώβου ήχος δ' άγια.
Στιχηρά προσόμοια προς το "Ο εξ υψίστου",σύντομα ήχος δ' λέγετος .
Δοξαστικά Ιδιόμελα Εσπερίων ήχος δ' Κων. Πρίγγου.
"Φως Ιλαρόν..." ήχος β' Κων. Παπαγιάννη.
Προκείμενον ημέρας ήχος α'.
Απόστιχα προς το "Χαίροις ασκητικών...", σύντομα ήχος πλ. α'.
Δοξαστικά Αποστίχων ήχος γ' Κων. Πρίγγου.
Απολυτίκια μέλος της παραδόσεως ήχος δ'.

Κοινωνικόν "Ποτήριον σωτηρίου"

2011-11-24T11:08:00.001+02:00

Από την συμμετοχή του Απόστολου Καλπακίδη στον ΟΦΕΛΠ:

Κοινωνικόν "Ποτήριον σωτηρίου λήψομαι" Πέτρου Λαμπαδαρίου ήχος α'

Αναβαθμοί πλ. α' (Π.Λ.)

2011-11-15T09:32:00.001+02:00

Από την συμμετοχή στον ΟΦΕΛΠ:

Αναβαθμοί [αργοί] πλ.του Α' ήχου. Πέτρου Λαμπαδαρίου Πελοποννησίου.

"Μικρή Αγρυπνία"

2011-11-01T16:32:00.002+02:00

Με ευκαιρία τον εορτασμό της "Ἀνακομιδῆς Λειψάνων τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου τοῦ Τροπαιοφόρου" θα τελεσθούν οι Ακολουθίες της Λιτής, του Όρθρου και το Μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας στον Ιερό Ναό Αγίου Στεφάνου Σκύδρας την Τετάρτη 2/11/2011 και ώρα 9 μ.μ. ώρα απόλυσις περί τις 12:30 π.μ. Να σημειωθεί ότι στο δεξιό κλίτος του Ναού υπάρχει Αγία Τράπεζα επ' ονόματι του Αγίου Γεωργίου. Στις Ακολουθίες τους χορούς θα απαρτίσουν μαθητές και μέλη της Βυζαντινής Χορωδίας Σκύδρας με ευθύνη των δύο χορών από τους Πρωτοψάλτες Δημήτριο Καλπακίδη και Σπυρίδωνα Κιζιρίδη.

Μεταξύ άλλων θα ψαλλούν:

Πολυέλεος "Δούλοι Κύριον" Πέτρου Λαμπαδαρίου σε ήχο πλάγιο Α'
Καταβασίαι: "Ανοίξω το στόμα μου" αργές ήχος δ'.
Χερουβικόν Γρηγορίου Πρωτοψάλτου ήχος γ'
Κοινωνικόν "Εις μνημόσυνον " Πέτρου Μπερεκέτη ήχος α'

Μνήμη Αγίου Δημητρίου

2011-10-25T10:18:00.002+03:00

Ἀπολυτίκιον Ἦχος γ'

Μέγαν εὕρατο ἐν τοῖς κινδύνοις, σὲ ὑπέρμαχον ἡ οἰκουμένη, Ἀθλοφόρε τὰ ἔθνη τροπούμενον. Ὡς οὖν Λυαίου καθεῖλες τὴν ἔπαρσιν, ἐν τῷ σταδίῳ θαρρύνας τὸν Νέστορα, οὕτως Ἅγιε, Μεγαλομάρτυς Δημήτριε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Κοντάκιον αὐτόμελον

Ἦχος β'

Τοῖς τῶν αἱμάτων σου ῥείθροις Δημήτριε, τὴν Ἐκλησίαν Θεὸς ἐπορφύρωσεν, ὁ δοὺς σοι τὸ κράτος ἀήττητον, καὶ περιέπων τὴν πόλιν σου ἄτρωτον· αὐτῆς γὰρ ὑπάρχεις τὸ στήριγμα.

Δημήτριος Καλπακίδης

2011-09-27T11:47:00.002+03:00

Καλώς ορίσατε στο προσωπικό μου ιστολόγιο